Psychologia

Żeby po burzy nadszedł dzień – razem po zdradzie – część 3 – Zdrada niejedno ma imię

Styczeń 1, 2018

Zdrada ma różne oblicza. Kiedy myślimy „zdrada” – kojarzyć się ona może w pierwszym odruchu z romansem, kontaktem seksualnym z inną osobą, który bezpośrednio uderza życie pary. Często też właśnie takie oblicza zdrady są  powodem szukania pomocy przez parę stojącą w obliczu kryzysu. Czasem jednak to, jak druga osoba rozumie zdradę i to, gdzie wytycza granice wzajemnej lojalności może być zaskakujące dla partnera.

W tym cyklu artykułów poruszana jest głównie problematyka zdrady dotyczącej wejścia
w relację emocjonalną, seksualną z inną osobą. Gdy zatrzymamy się jednak na chwilę przy tym temacie, okazuje się, że doświadczenie bycia zdradzonym może objąć także inne wymiary relacji, mające istotne znaczenie  dla życia dwojga bliskich sobie osób, dla tego, jak czują się nawzajem ze sobą.

„Przecież nic się nie stało – to tylko sms”, „To nie miało znaczenia – to tylko seks”, „Do niczego nie doszło – to były tylko rozmowy”, „Przecież to nie jest realna osoba – to tylko film, portal  – nawet się
z nim nie spotkałam”.

Gdy rozmowa prowadzona jest w tym tonie, utyka zazwyczaj w martwym punkcie. Powoduje on, że wzrasta dystans między partnerami, może pojawiać się poczucie bezsilności. Dlaczego? Bo sposób rozmowy przypomina bardziej negocjacje, targowanie się oto, jakie zachowania można zakwalifikować – obiektywnie- jako zdradę. Dla pary  najważniejsze jest jednak zatrzymanie się i zrozumienie jak każda z osób, indywidualnie, z własnej perspektywy, rozumie to czym już jest, lub nie jest zdrada.

Czym jest dla mnie zdrada? Co to znaczy zdradzić kogoś?

Gdy pada to pytanie w pracy z parami okazuje się, że jest to  bardzo indywidualny i delikatny obszar.  Zależny od wartości, którymi się kierujemy, od naszych doświadczeń, wyobrażeń.

To także trudny temat do rozmowy – wymaga odwagi i gotowości spojrzenia na to, co się zdarzyło
z perspektywy drugiej strony, zwłaszcza tej zdradzonej.

Partner, który zdradził często obawia się poruszenia tego tematu, wejścia głębiej – oznacza to bowiem spotkanie się ze światem przeżyć drugiej osoby, co jest jednoznaczne w dużej mierze ze  spotkaniem się po prostu z cierpieniem, rozpaczą ale i ze złością.

Rozmowa o tym, co dla każdej z osób jest zdradą, może stanowić też szansę na zrozumienie, dlaczego dane zdarzenie ma wpływ na wspólną rzeczywistość? Dlaczego niektórym zachowaniom, decyzjom partnera towarzyszy poczucie krzywdy, poczucie bycia zdradzoną / zdradzonym.

Może więc obejmować tak naprawdę każdy wymiar życia pary, w którym pojawia się uczucie nielojalności, obrócenia się przeciwko.

John M. Gottman, Julie Schwarz Miller w swojej książce „10 sposobów, które pomogą naprawić nasze małżeństwo” przywołuje metaforę pary jako domu – który budują oboje partnerzy, wznosząc ściany – wyraźnie odgraniczające świat wewnętrzny pary od relacji zewnętrznych. W tych ścianach umieszczane są również okna – umożliwiające kontakt z rzeczywistością poza parą – z pozostałą rodziną, przyjaciółmi, współpracownikami. Dla dobra pary ale i dla otoczenia ważne jest poczucie, że relacja w parze wyraźnie wyodrębnia się i różnicuje od pozostałych relacji. Ściany stanowią ochronę przed zewnętrzną rzeczywistością, jego niekorzystnym wpływem. Są granicą – która chroni intymność pary. Okna – umożliwiają kontakt ze światem, z innymi ludźmi.

 serca wafle -2697904__340

 Bardzo bliska emocjonalnie relacja z innym mężczyzną, kobietą, może nieść za sobą uczucie zdrady, choć granice kontaktu intymnego mogły nie zostać w niej przekroczone. To, czego dotyczy zdrada – to  zranienie, wynikające z zajęcia przez trzecią osobę „ najważniejszego miejsca” przy partnerze. Dzieje się tak, gdy staje się ona powiernikiem, towarzyszem emocjonalnym w miejsce partnera. Ma dostęp do świata wewnętrznego, z którego współmałżonek / partner zostaje w pewnym stopniu wykluczony, odsunięty.

Do podwójnego zranienia, uczucia zdradzenia może dojść wówczas, gdy dodatkowo  dobro, potrzeby tej osoby stają się priorytetem wobec zadbania o prawa, potrzeby obecnego partnera po ujawnieniu relacji.

Jan i Ewa pracowali w jednej firmie od wielu lat. Zajmowali niezależne od siebie stanowiska we współpracujących ze sobą działach. W ich małżeństwie od kilku lat narastało wzajemne poczucie niezrozumienia, osamotnienia, oddalenia się od siebie. Konflikty przybierały coraz ostrzejszą formę, coraz trudniej było im znaleźć drogę do siebie pomiędzy nimi. Starali się jednak nie przenosić problemów osobistych na grunt zawodowy, nie wtajemniczali też  osób z pracy  w swoje życie rodzinne.  Gdy na jaw wyszła bardzo bliska relacja Ewy z Leszkiem – kolegą z pracy, dla Jana poczucie bycia zdradzonym objęło kilka obszarów. Tak intymnej relacji pod względem emocjonalnym, jaka łączyła Ewę z innym mężczyzną, Jan nie doświadczył z żoną od wielu lat. Czuł się całkowicie odcięty od jej świata – do którego inna osoba miała tak bardzo bliski dostęp – to z nim omawiała swoje frustracje z pracy, dzieliła się obawami,  konsultowała ważne decyzje, szukała rozwiązań  dotyczących problemów dzieci. Czuł się pominięty i opuszczony. Gdy Ewa po ujawnieniu tej relacji zaczęła wykazywać większą troskę – o to, jak Leszek odnajdzie się w tej sytuacji zawodowej, czy nie będzie miał z tego względu problemów – doświadczył kolejnego zranienia. Czuł, że jego uczucia, trudne sytuacje, we wspólnym przecież środowisku zawodowym, z którymi musiał się zmierzyć nadal pracując w jednej firmie, są drugorzędne wobec zadbania o komfort i dobrostan innej mężczyzny. Czuł się pozostawiony sam sobie, zdradzony na kolejnej płaszczyźnie.

 Uczucie zdradzenia może towarzyszyć również, gdy osoby trzecie – np. przyjaciele, rodzice mają dostęp do bardzo osobistych informacji o partnerze, zwłaszcza  tych powierzonych w zaufaniu.  Również wtedy, gdy są oni zaangażowani jako powiernicy problemów pary poprzez jedną ze stron, doradcy w ważnych sprawach życiowych z jednoczesnym pominięciem roli partnera.

Doświadczenie zdrady, nielojalności może być odczuwane także wówczas, gdy partner wykorzystuje wiedzę o słabościach, trudnościach przeciwko  – np w kłótni, lub wobec innych osób, stawiając partnera w bardzo niekorzystnym świetle, obnażając czułe miejsca. Zwłaszcza, gdy robi to w celu zranienia partnera, lub dla realizacji swoich celów.  Uderza to w podstawowe poczucie zaufania, bezpieczeństwa w relacji.

  portrait-119851__340

Nieliczne tylko osoby wiedziały o bardzo trudnych dla Alicji doświadczeniach z domu rodzinnego. Czas jej dzieciństwa wiązał się z bardzo intensywnym nadużywaniem alkoholu przez ojca. Wielokrotnie była świadkiem przemocy fizycznej ojca wobec matki, ona sama i jej rodzeństwo także byli bici. Wspomina to jako okres lęku, nieprzewidywalności, chaosu. Matka Alicji nigdy nie zdecydowała się na odejście od ojca. Sytuacja rodzinna trwała do czasu, gdy Alicja skończyła 15 lat –  ojciec odszedł wtedy od matki, związał się z inną kobietą, z którą założył rodzinę.  Zerwał też wówczas  całkowicie kontakt z córkami. Przed swoim mężem – Piotrem – Alicja odsłoniła wiele szczegółów z czasów dzieciństwa, omawiała z nim swoje lęki jakich doświadczała w związku z zostaniem mamą, gdy urodziła im się córka, które także wiązała z doświadczeniami z okresu dorastania. Czuła się bardzo niepewnie w roli matki,  towarzyszył jej niepokój czy będzie potrafiła właściwie zadbać o swoje dziecko. Miała poczucie, że Piotr wspiera ją w jej trudnościach i jednocześnie akceptuje taką, jaką jest. Gdy mama męża podczas swojej wizyty zaczęła sugerować Alicji podjęcie terapii – odwołując się do konkretnych sytuacji z historii rodzinnej i trudności jakich obecnie doświadcza w wypełnianiu roli matki, o których dowiedziała się z rozmowy z synem – poczuła się obnażona. Uczucie zdradzenia dotyczyło bardzo  podstawowego poziomu zaufania, bezpieczeństwa w relacji z mężem.

Tym, co jest  istotą, to odkrycie znaczenia danego doświadczenia dla nas. Samo stwierdzenie faktu, nazwanie tego co się wydarzyło zdradą – to pierwszy krok. Od tego jednak jak przeżywamy daną sytuację, co dla nas ona oznacza w relacji, dlaczego postrzegamy dane zachowanie, działania jako zdradę – zależy to, z czym przyjdzie nam się zmierzyć w procesie radzenia sobie, gojenia rany.

Opisane tu okoliczności, odsłaniają część z twarzy doświadczenia nielojalności w związku. Każde z nich może mieć inne konsekwencje dla jakości relacji i dla jej przetrwania. Są one jednocześnie drogowskazami wskazującymi na to, co jest potrzebne do zmiany, by dana relacja była tym „miejscem”, w którym obie osoby chcą żyć, a czasem by związek uratować.

Opisane w artykule postaci i ich historie zostały stworzone przeze mnie w oparciu o moje doświadczenia w pracy zawodowej. Żadna z nich nie reprezentuje historii jednej, konkretnej osób. Powstały poprzez połączenie różnorodnych zdarzeń i doświadczeń różnych osób, przy zmienionych imionach oraz informacjach związanych
z sytuacją życiową.


9x13-1

Barbara Sikora – autorka jest psychologiem, psychoterapeutą, certyfikowanym specjalistą psychoterapii uzależnień. Prowadzi terapię indywidualną osób dorosłych, terapię małżeństw i par, warsztaty rozwoju osobistego, warsztaty dla par.

Gabinet Psychoterapii Barbara Sikora
ul. Legnicka 57W/5
54-203 Wrocław
te. 604-295-181

www.psycholog-barbarasikora.pl

 

You Might Also Like